Het ANP laat een alarm uitgaan en alle media nemen het bericht klakkeloos over, zonder kritisch naar de publicatie te kijken. De historicus Cees Fasseur openbaart binnenkort het rapport over de Greet Hofmans-affaire. Dit rapport, van de commissie Beel, bevat een reconstructie van de constitutionele crisis in de jaren ‘50.

Prins Bernhard vindt dat gebedsgenezeres Greet Hofmans te veel invloed heeft op Bernhard’s vrouw, koningin Juliana. Naar verluid dreigt prins Bernhard met een scheiding omdat de pacifistische ideeën van Hofmans niet wenselijk zijn ten tijde van de Koude Oorlog.

Koningin Beatrix geeft in augustus 2006 de historicus Cees Fasseur toestemming om in de archieven te duiken. Daarmee komt er waarschijnlijk voor eens en voor altijd duidelijkheid omtrent de affaire. Erg schokkend zal dat in mijn ogen niet zijn, vooral omdat Bernhard de context van de affaire al aardig invult met zijn postume interview in de Volkskrant. De huwelijksproblemen tussen Bernhard en Juliana lijken meer over het buiten de pot piesen te gaan, dan over Hofmans en haar pacifisme.

Vandaar mijn vraag; vanwaar de tamtam? En, waarom mag de koningin der Nederlanden beslissen over het archief van een publieke zaak. Een constitutionele crisis gaat ons allemaal aan, maar de koningin beheert haar archief zelf. Ze geeft zelf toestemming tot publicatie en regelt de timing. Ze zorgt voor exclusiviteit voor de historicus.

Die exclusiviteit levert de historicus een behoorlijke duit geld op. Ik ga er namelijk voor het gemak vanuit dat we weer te maken hebben of gaan krijgen met een “Duivendakje.” Er zal dit keer geen aftreden mee gemoeid zijn, maar de storm van verontwaardiging zal in de geest van Pavlov weer gaan waaien, wat ik je brom. Ik doe er nota bene zelf aan mee.

De koningin heeft te veel macht als ze één historicus exclusiviteit kan garanderen over een onthulling die samenhangt met een zaak van landsbelang uit vroegere tijden. Indirect facilliteert ze daarmee het commerciële succes van de historicus. Ze weegt dat belang zwaarder dan een gedegen onderzoek door een verscheidenheid aan historici die belangeloos de geschiedenis ontrafelen.

Daarom pleit ik ervoor om de winst op het boek te storten in een fonds waaruit historici kunnen putten als ze belangeloos historisch onderzoek willen doen naar onze constitutie en de geschiedenis daarvan. Opdat waarheidsvinding zwaarder weegt dan het maken van winst.