Barack Obama nomineert Sonia Sotomayor als rechter voor de supreme court, het Amerikaanse hooggerechtshof. Dit is deel één van de procedure ter vervanging van een vertrekkende rechter. De nominatie moet ook goedgekeurd worden door de Senaat.

Sotomayor zal, als ze ‘door de Senaat’ komt, de eerste Latijns-Amerikanen rechter in het hooggerechtshof zijn. Dit maakt het tegenstanders van Sotomayor moeilijk om oppositie te voeren, want niemand wil de Latijns-Amerikanen kiezer – een electorale groep om rekening mee te houden – tegen zich in het geweer brengen.

De koers van de Supreme Court zal niet sterk veranderen. Sotomayor volgt een andere liberale rechter op, David Souter. Daarmee blijft de balans binnen de groep rechters intact. Hoewel ze officieel geen politieke kleur hebben, zijn er vier conservatieve en vier liberale rechters, terwijl één rechter van beide walletjes snoept.

‘Eindelijk een latina’

Voorstanders van de nominatie zijn blij omdat er eindelijk een latino toe kan treden tot het hooggerechtshof. Vooral de Latijns-Amerikanen belangengroeperingen, die sterk lobbyden voor een kandidaat uit hun etnische groep, hangen de vlag uit.

Sotomayors voordeel is dat ze al eerder door de Senaat is gekomen ten tijde van president Clinton, als onderdeel van de benoeming tot haar huidige functie. Ze is op dit moment rechter bij het nationale hof van beroep. De benoeming werd toen gesteund door enkele Republikeinen. Ook Bush senior heeft Sotomayor al eens voor een functie voorgedragen. Ze geniet dus niet alleen steun uit Democratische hoek.

Wat ook voor de latina spreekt is haar praktische ervaring. President Obama kondigt haar aan als volgt:

„Walking in the door, she would bring more experience on the bench … than anyone currently serving on the United States Supreme Court had when they were appointed.”

‘Ze heeft haar eigen agenda’

Natuurlijk brengt de benoeming ondanks de gevoeligheid toch ook kritiek tot stand. Voormalig adviseur van Bush junior en belangrijk figuur binnen de Republikeinen Karl Rove verklaarde eerder tegenover Fox dat Sotomayor de reputatie heeft dat ze erg liberaal en ruimdenkend is. Rove vindt dat Sotomayor beslissingen niet baseert op de wet, maar op haar persoonlijke gevoelens tegenover de klager of de eiser in een rechtszaak. Rove geeft hier echter geen voorbeelden van.

De spindoctor van Bush is niet de enige die zich afvraagt of Sotomayor zich wel baseert op de wet. Wendy Long, die het woord voert namens een conservatieve belangengroepering, zegt het volgende over Sotomayor:

„[Sotomayor is a] liberal judicial activist of the first order who thinks her own personal political agenda is more important that the law as written.”

Deze kritiek is niet helemaal uit de lucht gegrepen. In 2002 verklaart Sotomayor in een toespraak in Berkeley dat rechters hun ervaringen als vrouw of gekleurd persoon mee kunnen wegen in een oordeel. Dat suggereert op zijn minst dat rechters volgens haar niet alleen de (grond)wet in ogenschouw hoeven nemen.

In 2005 maakt Sotomayor het tijdens een conferentie op de Duke University Law School nog bonter. Daar stelt ze dat de rechters van het hof van beroep eigenlijk het beleid in Amerika maken. Klaarblijkelijk een beetje geschrokken van haar vreemde stelling vervolgd ze haar verhaal lachend:

„And I know this is on tape and I should never say that because we don’t make law. I know. Okay, I know. I’m not promoting it. I’m not advocating it. I know.”

Een zaak waarin Sotomayor rechter was en die veel reuring heeft veroorzaakt is Ricci vs. DeStefano. Blanke en Latijns-Amerikaanse brandweerlieden klaagden vanwege een geschrapte promotietest. Omdat alle zwarte lieden die de test deden onvoldoende scoorden, ging de promotie niet door. Dat vonden de blanke klagers discriminatie. Sotomayor oordeelde samen met collega-rechters dat de klagers ongelijk hadden.

Veilige keuze

Afgezien van Ricci vs. DeStefano en haar vermeende activisme is Sotomayor een redelijk onbesproken persoon. Op die manier maait Obama het gras voor de voeten van Republikeinse critici weg, die gaan zoeken naar in hun ogen moreel verwerpelijke oordelen. Op het gebied van abortus heeft Sotomayor zelfs in het nadeel van een pro-life groepering geoordeeld.

Ik denk dat de nominatie uiteindelijk goedgekeurd gaat worden door de Senaat. De kritiek op Sotomayor is vaag en weinig onderbouwd. Ook het laatste redmiddel van tegenstanders – ‘ze is niet zo slim‘ – lijkt holle retoriek. Sotomayors carrière is bijna identiek aan de carrière van een zittende rechter bij het hooggerechtshof, Samuel Alito. Niemand twijfelt aan zijn intelligentie.