Het geopperde voorstel van de NAVO is geen verrassing. Vanuit het Atlantische bondgenootschap wordt al tijden druk uitgeoefend op de Nederlanders om actief te blijven in Afghanistan en dan vooral met een grote militaire aanwezigheid in een ‘gevaarlijke’ provincie. De recente strategie van Obama (meer troepen) gaat namelijk ook uit van een grote internationale inbreng.

Foto: Flickr/CC (Roel1943)

In Nederland soebatten de coalitiepartijen op dit moment over de Uruzganmissie. Een missie in de huidige vorm lijkt onhoudbaar, maar het CDA wil in kleinere vorm aanwezig blijven in Uruzgan om de Amerikanen en co. te ondersteunen. De PvdA en de ChristenUnie willen weg uit het gevaarlijke zuiden van Afghanistan. Het leek er tijden op dat een kleinere missie in het relatief veilige noorden het hoogst haalbare was voor de coalitie, maar het voorstel van de NAVO lijkt dat standpunt te veranderen.

Was tot op heden de teneur bij de Partij van de Arbeid ‘weg uit Uruzgan’, nu lijkt daar een opening te zijn gevonden. Diederik Samsom twittert namelijk:

„NAVO biedt NL alternatief voor Uruzgan, schrijft Vk. Ze hebben geen soldaten maar opleiders nodig. Interessante optie lijkt me.”

Direct na zijn tweet doet Samsom alsof het de normaalste zaak van de wereld is dat Nederland in Uruzgan blijft, ‘want onze ontwikkelingswerkers blijven in Uruzgan’. Bovendien ‘gaat het niet om Uruzgan, maar om zes centra in de regio’. Een opleidingsmissie kan dus ook buiten Uruzgan plaatsvinden. Waarom zeg je dat dan niet meteen Diederik? De PvdA was heel consequent in het afwijzen van een missie in Uruzgan, maar nu er een opening in de discussie lijkt te zijn, is die gedecideerde lijn opeens niet meer relevant en alleen op navraag via Twitter beschikbaar.

Kun je de eventuele nieuwe inzet van Nederland in Uruzgan vergelijken met de huidige inzet? Dat moet de vraag zijn die de coalitiepartijen, maar dan vooral de PvdA die hoog inzette in het debat, richting hun kiezers bevredigend kunnen beantwoorden. Een verblijf in Uruzgan is niet bevredigend gezien de hoge inzet van de PvdA. Samsom weet dat.

Daarom legt hij nu ineens de nadruk op de andere, civiele Nederlanders die al aanwezig zijn in het gebied. Maar die niet-militaire Nederlanders moeten ook worden beschermd. Die moeten ook veilig kunnen opereren of ‘wederopbouwen’ zo u wilt. Die bescherming – ook van een mogelijke opleidingsmissie – dat is een taak voor (Nederlandse?) militairen. Daar zit de crux, want niet alleen de geloofwaardigheid van de PvdA staat op het spel, maar nog veel meer de veiligheid van NL’ers, militair dan wel civiel, in Afghanistan.  En Uruzgan was toch zo onveilig? Daarom wilden we toch weg?

Via Twitter gaat de discussie nog even door, getuige de volgende reactie op Samsom:

„Er is ontwikkelingswerk en vuil werk. Dit lijkt een taalspelletje. Het idee moet beter uitgewerkt (en uitgelegd) worden.”

Daarop trekt Samsom zijn keutel een beetje in door te zeggen dat er een uitwerking van het plan nodig is. Hij noemde het alleen maar ‘interessant’, aldus Samsom op Twitter. En uiteraard heeft hij een punt met de locatie van de regionale opleidingscentra. Voor het zelfde geld zijn die centra in een rustig deel van Afghanistan. Maar in een volgende reactie op een proefballonnetje doet Samsom er goed aan terug te keren naar de gedecideerde partijlijn van de PvdA – ‘weg uit Uruzgan’. Het spelen met de suggestie om er te blijven doet de geloofwaardigheid van de partij en Samsom zelf geen goed.

„Ik zie dat meer als een tactisch spel van hem. Min of meer wel een provocatie. Maar ik denk niet dat [Wilders] dat zo echt bedoelt.”

Ik ben bang. In deze tijd volgt op zo’n opmerking vaak een tirade over de Islam. Niet voor mij. Voor mijn part komen er nog een miljoen moslims bij in Nederland. Dat is mij om het even. Ik heb nog nooit last gehad van wat voor moslim dan ook. Tevens vind ik moslima’s met hoofddoekjes, om een voorbeeld te gebruiken, geen vervuiling van het straatbeeld en ik vind dan ook niet dat ze in aanmerking komen voor een soort hondenbelasting.

Bang slaat ook niet op Geert Wilders. Wilders als individu is een triest persoon en de personificatie van de devaluatie van de vrijheid om je mening te uiten. Wilders als individu is echter ook machteloos. Hij bestaat en is groot bij de gratie van zijn achterban. En daar zit de crux. Zijn achterban, die beangstigt mij.

Neem Bob Ober. Hij mocht woensdag bij Pauw & Witteman aanschuiven als PVV-stemmer. Eerder op de dag stond hij aan de Parnassusweg. Hij demonstreerde bij het proces tegen Wilders. De quote die dit artikel opent komt uit zijn mond. Het is zijn reactie op de hoofddoekjesbelasting die Wilders propageert. Ik herhaal het graag:

„Ik zie dat meer als een tactisch spel van hem. Min of meer wel een provocatie. Maar ik denk niet dat [Wilders] dat zo echt bedoelt.”

Bob Ober neemt het voorstel van Wilders – geïntroduceerd in de tempel van onze democratie, de Tweede Kamer – niet zo serieus. Hij doet er smalend over. Peter R. de Vries parafraseert juist als hij aangeeft dat Ober het een grapje vindt.

Goed, even een stapje terug. De PVV komt op voor onze vrijheden. De Nederlandse vrijheden en verworvenheden staan hoog in het vaandel bij de PVV. Onze democratie is een groot goed en Wilders en consorten willen die beschermen tegen kwade invloeden. Op zich is dat nobel, hoewel ze er soms een rare mening op na houden en ze niet altijd even consequent zijn.

De vraag is alleen: voor wie probeert de PVV – en bijna alle andere partijen – die waarden in stand te houden? Bob Ober vindt Wilders’ vrijheid van meningsuiting belangrijk. Als Wilders daar bloedserieus, in het centrum van onze democratie gebruik van maakt, dan neemt Ober dat echter niet serieus.

Waarom kom je dan nog op voor die vrijheid? Alleen om grapjes in de Tweede Kamer te kunnen maken? Ober ruilt met één opmerking de Nederlandse democratie in voor een circus. Een spelletje, waarin je soms voorstellen niet serieus moet nemen. Als je de woorden van Wilders en zijn mede-PVV’ers niet serieus neemt, waarom stem je dan op ze?

Verbazing en angst om zoveel inconsequenties maakten zich van mij meester bij deze vertoning op de late woensdagavond. Je kunt veel zeggen van de standpunten van de PVV, maar dat de partij binnen ons strafrecht haar mening mag ventileren, daar sta ik achter. Dat recht moet te vuur en te zwaard worden verdedigd, zou iemand met gevoel voor drama zeggen. Maar als juist dit soort idioten, juist de PVV-stemmers daar dan niets mee doen en alleen hun onderbuik volgen, waarom zouden we dan de democratie nog in stand houden? Waarom verenigen we ons dan om ook Wilders’ rechten te beschermen? Voor Bob – maakt niet uit wat Wilders roept, ik stem toch op hem – Ober en zijn vrienden? Menig moslim, menig allochtoon, menig nieuwe Nederlander neemt onze – de Nederlandse – democratie serieuzer dan Bob en zijn vrienden. Je zou bijna (!) gaan hopen dat de immigratie op stand blijft.

„Ik heb al elf jaar in de Tweede Kamer gezeten. Dan denk ik bij mezelf, ik moet helder zijn. Ik vind het niet goed om wel op de lijst te staan om dan uiteindelijk kort in de Tweede Kamer te zitten”

Dit vraagt om een cynische reactie. Maria van der Hoeven, minister van Economische Zaken in het huidige kabinet Balkenende, kondigt aan dat ze niet meer verkiesbaar is voor het CDA bij de volgende verkiezingen. En passant is ze van mening dat ze dáár helder over moet zijn. Blijkbaar is het na elf jaar in de Tweede Kamer en acht jaar als minister voor het CDA een uitzondering om helder te zijn, getuige de nadrukkelijke aankondiging. ‘Nu moet ik écht helder zijn!’

„Ten aanzien van de onderwerpen toezicht en zeggenschap is het afgelopen jaar nauwelijks vooruitgang geboekt. Bij Aegon, Akzo Nobel, Draka, Heineken, ING, SNS Reaal en Vopak blijken commissarissen niet onafhankelijk genoeg. En bij tien procent van de bedrijven heeft de aandeelhouder geen rechtstreekse zeggenschap in de onderneming.”

De vereniging van effectenbezitters maakt de balans op voor 2008. Ze komen tot de conclusie dat de crisis bedrijven noopt om de gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven, de code Tabaksblat, meer na te leven. Die code draait in het kort om verantwoording, transparantie en versterking van de zeggenschap en bescherming van aandeelhouders.

Foto: Harry_nl / Flickr.com/ CC

Erg van harte gaat de naleving van de code niet. Instellingen die hun bonusbeleid inbinden blijken dat te doen omdat de overheid druk op ze uitoefent. Niet de onzichtbare hand, maar de overheid brengt verandering teweeg. Of zoals de VEB het koeltjes uitdrukt:

„Wat betreft de naleving van best practice bepalingen over beloningen is een kleine verbetering te constateren. Dit komt hoofdzakelijk doordat bij de financiële instellingen die door kapitaalsinjecties van de Nederlandse Staat overeind zijn gebleven, over 2008 geen variabele beloningen zijn uitgekeerd. ING, Aegon en SNS Reaal konden op dit punt dus überhaupt niet afwijken van de Code.”

„Het is lastig om mensen niet toe te laten, want het is juridisch niet houdbaar puur bellende Chinezen te weren. In plaats van standaardvoorwaarden kunnen clubs wel in hun huisregels opnemen dat er niet gebeld mag worden. Hang een bordje op: verboden te bellen.”

Het vertrouwen in het voetbal staat op het spel. ‘Belchinezen‘ wekken de schijn van omkoping op rond voetbalwedstrijden in onder meer Nederland. Ze bellen vanaf de tribunes in Oss en Eindhoven naar Azië om gokkers van dienst te zijn.

Directeur betaald voetbal van de KNVB Henk Kesler is er veel aan gelegen om die schijn te vermijden. Gokken en omkoping mogen niet worden geassocieerd met voetbal. De oplossing die Kesler aandraagt is echter ronduit absurd. Een belverbod? Dat zal ze leren, die Chinezen!

Bij het interview van Marcel Haenen van NRC Handelsblad met de Amsterdamse hoofdcommissaris van politie Bernard Welten speelt dit echter niet. De toon is keihard. De vier pagina’s in het NRC Weekblad worden nog voorzichtig ingeleid, maar daarna barst Welten los over zijn relatie met Cohen, zijn veranderde taak ten opzichte van één van zijn voorgangers (Nordholt) en zijn contact met minister Ter Horst. Of zijn gebrek aan contact met haar liever gezegd.

De vraag van Haenen komt neer op: ‘Komt u regelmatig op de koffie bij Ter Horst?’ Welten antwoord daarop: ‘Neen, nooit’. Hij vervolgt zijn verhaal door te verklaren dat de minister hoofdcommissarissen van de politie stoorzenders vindt. Klare koffie, dunkt me. Welten vindt dat hij wat in de melk te brokkelen heeft, maar Ter Horst slikt dat niet. Dat betekent dus dat Welten een andere mening heeft dan de minister, maar dat die mening niet wordt gehoord.

Dit is maar één van de vele voorbeelden die exemplarisch zijn voor het verschil in inzicht tussen Welten en zijn superieuren en collega’s. Welten spreidt tentoon dat hij een andere koers voor zich ziet dan Cohen en Ter Horst uitvoeren. Dinsdagavond, negentig uur na het gewraakte interview, krabbelt onze held op sokken echter al terug.

„Ik betreur dat uit het interview van zaterdag 17 oktober jl. in het NRC Handelsblad de indruk is ontstaan dat ik afstand heb genomen van minister Ter Horst en burgemeester Cohen. Het ging mij erom aandacht te vragen voor de uitvoeringsproblemen waar politiemensen dagelijks mee worden geconfronteerd.”

Oei, toch te duidelijk geweest, in dat interview. Cohen en Ter Horst geven Welten er van langs en Welten mag zijn eer redden door openlijk excuses aan te bieden. Hij heeft spijt. Toch wringt het. Hij was zich namelijk tijdens het interview al bewust van de uitspraken die hij deed. Haenen: ‘Voelt u zich in de steek gelaten door Cohen?’ Welten zucht: ‘Interessante vraag. Jeetje, dit wordt een ingewikkeld artikel.’ Daarna valt een stilte.

Als je tijdens het interview zo bewust bent van wat je zegt, en de nattigheid al voelt, waarom trek je het dan na bijna vier dagen terug? Wees een (politie)man en houd je rug recht.

Een frequent terugkomende vraag in menig voxpop is: ‘Waarom redt Wouter Bos wel ING en ABN Amro, maar niet DSB Bank?’ Het is zelfs Scheringa zijn laatste strohalm. ‘Geef ons 100 miljoen, Wouter, dan redden wij met een paar partijen de bank’. De onderbuik zegt inderdaad dat het vreemd is dat een kleine speler als DSB Bank niet gered kan worden, terwijl onze reuzen wel met staatssteun overeind bleven.

Maar het kan niet. Staatssteun is geen logische stap in deze soap. Het zou namelijk een onjuiste precedent zijn om een bank te redden die door toedoen van haar eigen falen in de problemen is geraakt. Hierbij speelt absoluut geen algehele malaise binnen de financiële sector in mee. De spaarder raakte haar vertrouwen in de individuele bank kwijt. Stel dat een injectie de bank redt, wie geeft dan de garantie dat de spaarders niet alsnog massaal hun rekeningen leeghalen? Ik zou het wel doen, als ik daar een rekening had.

Maar nog veel belangrijker vind ik dat andere banken hun vingers niet aan DSB Bank durven te branden. Geen van de Nederlandse grootbanken zagen een redding zitten, maar ook de Amerikaanse pitbull Lone Star uit Texas trekt zich terug. En dan zou de Staat der Nederlanden wel moeten bijspringen? Hoeveel risico houdt dat in voor de ‘belastingbetaler’, zoals politici ons graag noemen als ze ergens hun handen niet aan willen branden? Het riekt naar een bodemloze put.

De energie en het geld dat de staat wint met het niet redden, kan beter worden gestoken in het toezicht. Dat verzuimde namelijk wederom in het tijdig waarschuwen van de spaarders en gedupeerden mat te hoge hypotheken.

„Hendrickx krijgt te horen dat DNB bang is voor een gevaarlijke precedentwerking van het akkoord voor de rest van de financiële sector. Want DSB is niet de enige bank die hypotheekleningen combineerde met de verkoop van de gewraakte koopsompolissen. Als de bank zijn handtekening zet, zouden ook andere banken wel eens aansprakelijk kunnen zijn voor koppelverkoop van de polissen, luidt de gedachte van de centrale bank.”

Dagblad De Pers reconstrueert de val van het levenswerk van Dirk Scheringa. Zijn bank staat sinds maandag onder de controle van De Nederlandse Bank, maar daar ging een juridisch en tactisch steekspel aan vooraf. Centraal staat de regeling die Jelle Hendrickx trof in Wognum. Volgens De Pers bestaat er binnen DNB angst voor een precedentwerking in Nederland. Is er daarom naar de Volkskrant en het FD gelekt? Viel de bank om erger te voorkomen?

„De Tweede Kamer verkeert in een politieke crisis. Terwijl Nederland wordt geconfronteerd met een economische crisis, voedselcrisis en klimaatcrisis, discussiëren politici in de Tweede Kamer vooral over kleine onderwerpen waarmee ze makkelijk kunnen scoren.”

ChristenUnie-senator Egbert Schuurman geeft zijn collega’s in de Tweede Kamer een veeg uit de pan. Het debat over de kosten van het Koninklijk Huis is een voorbeeld van zo’n klein onderwerp, aldus de senator op de radio bij Tros Kamerbreed. Opvallende bijval krijgt hij van SP-senator Tini Kox. ‘Het is allemaal klein bier’ volgens de partijgenoot van Ronald van Raak, die één van de hoofdrolspelers was in het debat rond de kosten.

„Van met name Amerikaanse, Australische en Afghaanse zijde is nadrukkelijk te kennen gegeven dat men hoopt op een continuering van de Nederlandse bijdrage op dat vlak (ontwikkelingsgebied, red.), niet alleen via nationale programma’s, maar specifiek ook in de provincie Uruzgan.”

Internationale partners doen inderdaad een beroep op Nederland om langer in Uruzgan te blijven. Dat antwoordt minister Verhagen van Buitenlandse Zaken op Kamervragen van de VVD. Volgens Verhagen is er vooral veel lof voor de Nederlandse activiteiten op ontwikkelingsgebied. Dit haalt de discussie ‘Blijven we of blijven we niet?’ uit de hypothetische situatie, want de partners zullen een Nederlands antwoord verwachten. Wordt vervolgd.